NGUYÊN TẮC THIẾT KẾ CHƯƠNG TRÌNH QUAN TRẮC ĐỊNH KỲ CỦA DOANH NGHIỆP
Hiện nay, ngoài việc thực hiện chương trình quan trắc định kỳ theo hồ sơ môi trường chính (được quy định tại ĐTM, KHBVMT….), một số doanh nghiệp còn phải thực hiện quan trắc theo các giấy phép (giấy phép xả thải, giấy phép khai thác nước…), hoặc theo quy định riêng của từng ngành (y tế, khoáng sản…), hoặc theo một số tiêu chuẩn khác để phục vụ việc audit (ASC, ISO…) . Điều này có thể gây nên tình trạng khó kiểm soát đầy đủ tất cả các chương trình quan trắc hoặc trùng lắp khi quan trắc (mẫu, chỉ tiêu, tần suất…). Vì vậy, để hỗ trợ các doanh nghiệp thực hiện đúng, đủ chương trình quan trắc định kỳ tại doanh nghiệp của mình. Centekco xin được tư vấn một số nguyên tắc khi thiết kế chương trình quan trắc định kỳ như sau:
– Nguyên tắc 1: Gộp chung những cái chung
Nghĩa là doanh nghiệp sẽ gộp chung tất cả các mẫu, chỉ tiêu trùng lắp… nói cách khác các mẫu, chỉ tiêu này đều được yêu cầu quan trắc trong tất cả các hồ sơ môi trường, giấy phép, tiêu chuẩn… Lưu ý là: chỉ quan trắc 1 lần/ 1 chỉ tiêu (mẫu)
Ví dụ 1:
+ Trong ĐTM có yêu cầu quan trắc chỉ tiêu pH, COD, TSS, Nitrat của nước thải sau xử lý,
+ Trong giấy phép xả thải có yêu cầu quan trắc chỉ tiêu pH, COD, TSS, Phophat của nước thải sau xử lý.
+ Trong ASC có yêu cầu quan trắc chỉ tiêu pH, COD, TSS, Amoni của nước thải sau xử lý
Vậy, sẽ gộp chung là quan trắc các chỉ tiêu pH, COD, TSS của mẫu nước thải sau xử lý do nó đều nằm trong tất cả các yêu cầu, những chỉ tiêu này sẽ được quan trắc 1 lần/ 1 chỉ tiêu và kết quả quan trắc sẽ được báo cáo cho 3 loại hồ sơ trên.
– Nguyên tắc 2: bổ sung những cái riêng
Nghĩa là doanh nghiệp sẽ bổ sung thêm những cái riêng mà một (hoặc một vài) hồ sơ môi trường, giấy phép, tiêu chuẩn yêu cầu trong khi những cái khác không yêu cầu… Lưu ý là: chỉ quan trắc 1 lần/1 chỉ tiêu (mẫu)
Ví dụ 2:
+ Trong ĐTM có yêu cầu quan trắc mẫu nước thải sau xử lý,
+ Trong giấy phép xả thải có yêu cầu quan trắc mẫu nước thải sau xử lý, mẫu nước mặt nguồn tiếp nhận
Vậy, sẽ gộp chung là quan trắc mẫu nước thải sau xử lý, bổ sung thêm quan trắc mẫu nước mặt nguồn tiếp nhận và kết quả quan trắc nước mặt nguồn tiếp nhận này sẽ được báo cáo cho giấy phép xả thải.
Tương tự, quay trở lại ví dụ 1, ta thấy là trong mỗi quy định về quan trắc nước thải sau xử lý đều có 01 chỉ tiêu riêng, vì vậy ngoài những chỉ tiêu chung (đã trình bày ở trên), sẽ quan trắc bổ sung thêm các chỉ tiêu riêng, cuối cùng doanh nghiệp sẽ quan trắc 6 chỉ tiêu pH, COD, TSS, Nitrat, Photphat, Amoni trong mẫu nước thải…. Lưu ý là : chỉ quan trắc 01 lần/ 01 chỉ tiêu và kết quả quan trắc của những chỉ tiêu riêng chỉ dùng báo cáo cho các hồ sơ riêng.
Nguyên tắc 3: thực hiện quan trắc theo tần suất lớn nhất
Nghĩa là, tần suất quan trắc các mẫu, chỉ tiêu… được quy định trong từng loại các hồ sơ môi trường, giấy phép, tiêu chuẩn… có thể khác nhau. Doanh nghiệp sẽ thực hiện quan trắc theo tần suất lớn nhất
Ví dụ 3:
+ Trong ĐTM có yêu cầu tần suất quan trắc mẫu nước thải sau xử lý là 3 tháng/ lần (4 lần/ năm);
+ Trong tiêu chuẩn ASC có yêu cầu tần suất quan mẫu nước thải sau xử lý là 6 tháng/ lần (2 lần/ năm);
Vậy doanh nghiệp phải thực hiện quan trắc mẫu nước thải sau xử lý là 3 tháng/ lần (4 lần/ năm).
Nguyên tắc 4: luôn luôn cập nhật các quy định của nhà nước về lĩnh vực môi trường
Thường thì các hồ sơ môi trường của doanh nghiệp sẽ được thực hiện từ khi dự án mới thành lập nên sẽ xảy ra trường hợp một số văn bản pháp lý quy định về chương trình quan trắc sẽ phù hợp tại thời điểm đó, nhưng đến thời điểm hiện tại có thể đã bị bãi bỏ, hoặc thay thế bổ sung bằng các văn bản mới. Vì vậy, doanh nghiệp phải luôn luôn cập nhật các văn bản pháp lý mới nhất để việc thực hiện chương trình quan trắc phù hợp với các quy định hiện hành.
* LƯU Ý:
– Các nguyên tắc này được tổng hợp dựa trên quá trình tư vấn cho các doanh nghiệp; nó chỉ là kinh nghiệm đúc kết của Centekco chứ không xuất phát từ bất cứ quy trình, quy định nào cả;
– Trường hợp cần được tư vấn cụ thể với thực tế của công ty mình, Quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ với Centekco <tại đây>